Timing
Wat ik al mijn leerlingen boven alles wil meegeven, wat ik nog belangrijker vind dan het ontwikkelen van een juiste techniek of het bekwaam worden in muziektheorie, is hoe belangrijk het is dat je als muzikant een goed gevoel voor timing hebt.

Je ziet het zo vaak; (Bas)gitaristen, drummers en toetenisten die technisch en harmonisch iedereen omver blazen maar als puntje bij paaltje komt een simpel popliedje niet lekker kunnen laten klinken. Maar waar zit dat nu in?

Puls gevoel
Wat ik als basgitaarleraar het vaakst tegenkom bij mijn leerlingen, is dat ze geen, of een slecht eigen gevoel voor puls hebben. Om echt een steady basgitarist te zijn zul je niet altijd afhankelijk moeten zijn van de drummer als het aankomt op je timing maar ook zelf moeten voelen waar elke tel zit.

Je moet de puls/tel van de muziek voelen in je lijf. Ook op de momenten dat je geen noot speelt. Toen ik zelf een beginnende basgitarist was had ik een hele leuke schoonvader die tegen mij zei: “Dennis, als je een goede bassist wilt worden, moet je leren dansen”. Ik heb eigenlijk nooit gevraagd wat hij daarmee bedoelde, maar als ik erop terugkijk besef ik dat hij het had over de puls voelen en het ontwikkelen van ritmegevoel.

En als je erover nadenkt is het natuurlijk een gouden advies. Probeer maar eens uit de maat te spelen terwijl je (in de maat) aan het dansen bent.

Ik snap dat niet iedere basgitarist/muzikant die dit leest zin heeft om te leren dansen. Bovendien, als je in een metalband speelt zullen je bandleden het je vast niet in dank afnemen als je vrolijk pasjes staat te maken terwijl je aan je open B snaar staat te trekken. Je kunt in dat geval ook meetikken met je voet, of meeknikken met je hoofd, het gaat erom dat je er bewust van bent waar elke tel zit; en deze internaliseert ook als je alleen tussen de tel speelt!

Metronoomspelletjes
Oke en hoe oefen ik dit? Goed dat je het vraagt! Ik kan me voorstellen dat je al honderd keer hebt gehoord dat als je goed wilt worden in timen, je dingen heeeel langzaam moet oefenen. Ondanks dat dit een heel belangrijk advies is kan ik me voorstellen dat je liever een iets leukere en muzikalere opdracht doet.

Er zijn een heleboel muzikanten die hun gevoel voor puls trainen door een metronoom aan te zetten op een tempo dat de helft is van het tempo waarin ze spelen. Is er iets dat je normaal speelt op 100 bpm (beats per minute)? Zet dan je metronoom op 50 bpm. Je speelt vervolgens twee keer zo snel als je metronoom (dus wel gewoon op je normale tempo). Hierdoor heb je dus niet op vier tellen in een maat een metronoomklik, maar op twee. Tijdens het spelen kun je op de eerste en de derde tel aan de metronoom horen of je nog goed zit.

Een leuke variatie hierop is de metronoom voelen op de tweede en de vierde tel. Zo fungeren de tikken van de metronoom dus als snareslagen. Je moet nu zelf voelen waar de (heilige) een en de drie zitten.

Youtube hero
Een andere manier om hier goed in te worden is door jezelf op te nemen. Je kent ze vast wel, al die youtube basgitaristen die cover na cover opnemen. Toen ik nog aan de academie studeerde heb ik dit ook erg lang gedaan. Ik kan je verzekeren, het kwam zelden voor dat er een take bij zat waar ik direct tevreden over was. Het waren vaak lange, zweterige/chagerijnige avonden.

Hoe kan ik dit concreet gebruiken als gereedschap om mijn timing te verbeteren? Nog een goede vraag! Neem jezelf op, het liefst met beeld. Heb je een goed gevoel over de take? Vet! Luister hem terug en let aandachtig op je timing. Zijn er bepaalde stukken waar je vertraagt/versnelt? Zijn er bepaalde stukken die niet lekker voelen?

Neem die stukken onder de loep. Zorg dat je zeker weet wat je speelt. Laat eventuele variaties die je ter plekke bedenkt achterwege, houd het simpel, zeker en steady! Het is geen wedstrijdje wie de vetste loopjes speelt, maar (als het dan een wedstrijd moet zijn) een wedstrijdje wie ervoor zorgt dat niemand nog stil kan zitten.

Speel de moeilijke gedeeltes voor jezelf door. Neem je techniek onder de loep als je merkt dat je het op snelheid niet redt vanwege een techniek issue. Mocht het dan nog niet lukken? Versimpel de partij! Iedere band heeft liever een bassist die steady is dan eentje die constant achter de feiten(en de drummer) aan loopt.

Doe je vervolgens nog een take en ben je na je controle nog steeds helemaal tevreden? Stel je nu voor dat je lievelingsband je belt en vraagt of je bij ze wilt invallen tijdens een Europese tour. Je moet alleen nog even een auditievideo opsturen. Als je niet op dat moment denkt, “Ah ik stuur wat ik net heb opgenomen!”, raad ik je aan net zolang takes te blijven doen tot je het wel goed genoeg vindt om op te sturen.

Cement
Ik geloof er oprecht in dat de bovenstaande methodes een perfecte manier zijn om op een praktische, leuke en muzikale manier aan je timing te werken. Timing is wat mij betreft het cement dat alle andere aspecten van muziek op zijn plaats houdt. Een bassist die maar vier noten kan spelen maar ze wel precies op het juiste moment speelt is zoveel fijner voor de rest van de band dan een virtuoso die er van de tweeëndertig maar vier raakt. Maak het je missie om de meest solide bassist te worden en niet de meest virtuose bassist. Zodra je een solide bassist bent en je tijd over hebt, kun je altijd nog een virtuose bassist worden ;).

Mocht je advies op maat zoeken? Dan kun je bij mij een basgitaarles inplannen in Utrecht. Meer informatie vind je op http://www.dennishemstra.nl. Ik kan overigens ook altijd een keer langskomen in de oefenruimte voor een ritmesectie coaching.

Extra tips:

Ritmesectierepetitie
Wat ik iedere ritmesectie kan aanraden is om regelmatig een aparte ritmesectierepetitie te hebben. Praat over waar het goed voelt en waar het schommelt/niet lekker loopt. Zet desnoods een metronoom aan over de zanginstallatie in de oefenruimte zodat je allemaal blijft horen waar de puls zit. Speel dezelfde groove tot je er zat van bent. Luister naar de andere bandleden. Timen ze wat relaxter dan jij? Of juist wat eerder? Werkt het beter als je die timing imiteert of juist niet?

Ontspannen
Een van de vele redenen waarop muzikanten versnellen is als ze te gespannen zijn. Probeer te ontspannen terwijl je speelt, altijd.

Hoor de drums in je hoofd
Soms speel je een basintro, of is er een break van twee of zelfs vier maten waar niemand speelt en je toch weer gezamenlijk in moet vallen. Probeer in dergelijke gevallen altijd in je hoofd de drums te horen. Het zal je verbazen hoeveel groovier en strakker je speelt als je speelt alsof de drummer met je meedoet.

Grooven op een noot
Graag deel ik nog een leuke oefening die ik een aantal jaren geleden tegen kwam in een youtubevideo van Damian Erskine. Hier heb ik super veel aan gehad. Grooven op één noot: https://www.youtube.com/watch?v=Iv1USlSbpVQ

EDIT:
Dit vette filmpje kreeg ik toegezonden van mijn goede vriend Sietze Bouma over precies dit onderwerp.
https://www.youtube.com/watch?v=QkWP5yvkcqA. Thanks Sietze!